Bưu cục trung tâm Hà Nội

480

Bưu điện Hà Nội được thực dân Pháp thành lập năm 1884 (cùng với các bưu cục Nam Định, Bắc Ninh, Hưng Yên, Sơn Tây và Ninh Bình) ngay sau khi triều đình nhà Nguyễn ký hiệp ước đầu hàng và chấp nhận chế độ bảo hộ.

Tuy nhiên, một số bưu cục đã tồn tại trước đó bởi sự hiện diện của người Pháp tại Hà Nội bắt đầu từ năm 1874 sau lần đánh chiếm Hà Nội lần thứ nhất năm 1873. Người Pháp đã được cung cấp một khu nhượng địa gần sông Hồng để xây nhà cho sứ Pháp, lãnh sự, các nhân viên và tùy tùng. Khu nhượng địa này được xác định là có ranh giới nằm trong các đường: Trần Nhật Duật, Lý Thái Tổ, Tràng Tiền, Hàm Tử Quan, Trần Quang Khải ngày nay. Bởi vậy, một số bưu cục và con dấu đã tồn tại từ trước năm 1884 như sau:

HANOÏ-CONCESSION, HANOÏ-PAGODE, HANOÏ-RECETTE

• Hanoï: Dấu type A, bắt đầu từ 1876-1888 | Dấu type B1, từ năm 1885-1905
• Hanoï-Conceson: Dấu type D1, từ năm 1883-1893
• Hanoï-Pagode: Dấu type C1, từ năm 1885-1886
• Hanoï-Recte: Dấu type D1, từ năm 1886-1908

HANOÏ-RECETTE PRINCIPALE

• Hanoï: Dấu type D1, từ năm 1896-1916 | Type E1, từ năm 1897-1910 | Type E2, từ năm 1895-1945 | Type E2-CH, 1913-1929 | Type G, 1923-1932 | Type G1, 1923-1940 & 1947-1949 | Type G4, 1947-1949 | Type V, 1949-1950
• Ha-noï: Type W1, từ 1951-1952 | Type W2, 1951-1954 | Type R7, 1953
• Ha-noï R.P: Type G: 1929-1932
• Hanoï R.P: Type H, 1911-1920 | Type G, 1927-1946 | Type G3, 1940-1948 | Type V, 1949-1951 | Type R, 1930-1932 | Type R2, 1933-1936 | Type R6, 1949-1952

Các con dấu khác:

BÊN TRÊN	BÊN DƯỚI	TYPE, THỜI GIAN SỬ DỤNG
Hanoi-Direction	Tonkin	Type E1, 1905
Hanoï R.P	Colis Postaux	Type E1, 1906-1908 | Type E2, 1916-1922 | Type G, 1926-1934
Hanoï-Colis Postaux	Tonkin	Type G, 1925-1935
Hanoï Colis	Nord Viet Nam	Type V, 1950
Hanoï R.P	Articles d’Argent	Type G1, 1941-1954
Hanoï R.P	Recouvrements	Type F2, 1915
Hanoï R.P	Guichet	Type G, 1950
Imprimés	Hanoï P.P	Type D1, 1892
Joutnaux P.P	Hanoï	Type G1, 1928-1931 | Type G, 1950-1953
Imprimés	Hanoï	Type F1, 1933-1944

BƯU CỤC ĐIỆN TÍN:

BÊN TRÊN	BÊN DƯỚI	TYPE, THỜI GIAN SỬ DỤNG
Poste T.S.F	Hanoï	Type G1, 1941-1951
Trung-Uong V.N.D	Hanoï	Type G1, 1953
Entrepôt des dépêches de Hanoï	Tonkin	Type G1, 1930-1933
Hanoï Entrepôt P.T.T	Tonkin	Type G, 1940-1944

HANOÏ-BUREAUX DE VILLE

• Hanoï-Citadelle: Type E1, 1904-1906
• Hanoï-Chateau d’au: Type E1, 1906-1920 | Type E1-CH, 1913-1921 | Tye E2, 1922-1926 | Type G, 1924-1933
• Hanoï-Gare: Type E2, 1908-1911 | Type E2-CH, 1913-1929 | Type G, 1927-1935 | Type V1, 1950-1954
• Gare-Hanoï: Type E1, 1909-1917 | Type E1-CH, 1916 | Type E2, 1910-1911 | Type G, 1923-1939
• Hanoï ở trên, Gare ở dưới: Type G, 1948-1949
• Hanoï-Aerogare: 1935-1945, 1947-1954
• Hanoï-Aero-Gare: Type G, 1937-1939
• Aero-Port ở trên, Hanoï ở dưới: Type G, 1949-1954
• Hanoï Gouvt Gal: Bưu cục điện tín từ 1933-1939

HANOÏ-BUREAUX TEMPORAIRES | BƯU CỤC TẠM THỜI

• Hanoï-Exposition: Type B3, 1902-1903
• Hanoï-Congres Medical: 1938
• Hanoï-Foire: Type G, 1941

HANOÏ-BUREAUX AUXILIAIRES | BƯU CỤC TƯ NHÂN

• Hanoï A: Tye D1, 1907
• Hanoï B: Type G có cách, 1931-1937 | Type G không cách, 1926-1943 | Type H2, 1944
• Hanoï C: Type G có cách, 1926-1938 | Type G không cách, 1942-1943 | Type H2, 1944 | Type V1, 1951 | Type WH1, 1952-1954
• Hanoï D: Type G có cách, 1926-1935 | Type G không cách, 1938-1943 | Type H2, 1944 | Type WH1, 1952-1954
• Hanoï E: Type G có cách, 1931-1943 | Type G không cách, 1929-1932 | Type H2, 1944
• Hanoï F: Type G có cách, 1932

Cũng phải nói rằng, chính người Pháp đã đưa điện tín, điện báo và thư từ vào Đông Dương. Trước đó, các triều đại phong kiến sử dụng cờ, đèn, kèn, trống, ngựa, thuyền, chim bồ câu,.. để làm phương tiện truyền thông tin.

Cũng không có nhiều người biết rõ về bưu điện trung tâm Hà Nội ngày đầu trông như nào, dưới đây là một vài hình ảnh: